حسبی الله و نعم الوکیل

خانواده ،مهمترین نهاد اجتماعی نقش مهمی در ایجاد امنیت و حمایت در برابربحران ها دارد.بحران ها چه طبیعی سیل،زلزله و چه انسانی مانند جنگ ،کوچ اجباری و…تأثیر بسزایی در ساختار اجتماعی افرادو روح و روانشان دارد. نقش مادران در شرایط بحران جنگی یک نقش حیاتی در سازگاری با ا این شرایط و حفظ سلامت روان افراد است.زیرا که خانواده تنها پناهگاه امن است و مادر هسته ی خانواده و پناهگاه عاطفی افراد و بلکه عامل کلیدی بقای افراد خانواده می‌تواند باشد.

مادران به خاطر لطافت روحی و روانی وتناسب خلقیات روابط اعضای خانواده را در زمان جنگ بر اساس عشق و محبت بنا و خانواده را پناهگاه امن و آرامش بخش تبدیل می کنند.هرچند خودشان از لحاظ روحی و روانی آسیب دیده هستند اما نقش خود را در شرایط جنگی به خوبی می شناسند و با تقویت روحیه و برنامه ریزی دقیق تمام تلاش خود را در کاهش فشار های جسمی و روحی انجام می دهند.

 مادر؛ ستون عاطفی خانواده

در بحران جنگی

در شرایط بحران جنگی، خانواده‌ها با ترس، اضطراب، فقدان امنیت و گاه آوارگی روبه‌رو می‌شوند. در چنین وضعیتی، مادران معمولاً نخستین افرادی هستند که تلاش می‌کنند آرامش روانی را در خانه حفظ کنند. آن‌ها با رفتارهای حمایتی، گفت‌وگوهای آرام‌بخش و ایجاد حس امنیت، مانع از فروپاشی عاطفی خانواده می‌شوند. کودکانی که در فضای جنگ زندگی می‌کنند، بیش از هر چیز به حس ثبات نیاز دارند و مادران با محبت و حضور مداوم خود می‌توانند این ثبات نسبی را فراهم کنند.مادران همچنین نقش مهمی در مدیریت استرس اعضای خانواده دارند. وقتی پدر یا دیگر اعضا دچار نگرانی یا خشم می‌شوند، مادر غالباً به‌عنوان محور تعادل عمل می‌کند. او با صبر، فداکاری و توجه به نیازهای روزمره، سعی می‌کند شرایط سخت را قابل تحمل‌تر سازد. این نقش نه‌تنها جنبه احساسی، بلکه جنبه حیاتی نیز دارد؛ زیرا در زمان بحران، حفظ روحیه خانواده می‌تواند بر تصمیم‌گیری‌های درست و ادامه بقا اثر مستقیم بگذارد.

نقش عملی مادران در

تأمین نیازهای اساسی

در بحران جنگی، نیازهای اولیه مانند غذا، آب، دارو و پناهگاه به مسئله‌ای حیاتی تبدیل می‌شود. مادران معمولاً در خط مقدم مدیریت این نیازها قرار دارند. آن‌ها با برنامه‌ریزی، صرفه‌جویی و اولویت‌بندی، تلاش می‌کنند کمترین امکانات را به بهترین شکل میان اعضای خانواده تقسیم کنند. این مدیریت دقیق، به‌ویژه زمانی که منابع محدود است، اهمیت زیادی پیدا می‌کند.از سوی دیگر، بسیاری از مادران در دوران جنگ مسئول مراقبت از کودکان، سالمندان و بیماران خانواده هستند. این مسئولیت‌ها در شرایط عادی هم سنگین است، اما در زمان جنگ چند برابر می‌شود. مادر باید هم مراقب سلامت جسمی اعضای خانواده باشد و هم از نظر روانی آن‌ها را حمایت کند. در برخی موارد نیز مادران خود به‌عنوان نیروی فعال در جامعه حضور پیدا می‌کنند؛ مثلاً در پخت‌وپز جمعی، کمک‌های داوطلبانه، نگهداری از کودکان دیگران یا مشارکت در امدادرسانی. این حضور فعال نشان می‌دهد که مادران فقط مراقب خانواده نیستند، بلکه می‌توانند در سطح جامعه نیز نقش مؤثر و سازنده داشته باشند.

 مادران؛ نماد مقاومت، امید و

بازسازی پس از جنگ

مادران در شرایط جنگی تنها نگهدارنده زندگی روزمره نیستند، بلکه نماد مقاومت و امید نیز به شمار می‌روند. آن‌ها با وجود سختی‌های فراوان، برای آینده فرزندان خود برنامه‌ریزی می‌کنند و اجازه نمی‌دهند ترس و ناامیدی بر زندگی غلبه کند. بسیاری از کودکان، مفهوم امید و پایداری را از مادران خود می‌آموزند؛ مادری که با وجود ویرانی و فقدان، همچنان به فردا فکر می‌کند.پس از پایان جنگ نیز نقش مادران ادامه می‌یابد. آنان در فرآیند بازسازی روانی خانواده و جامعه سهم بزرگی دارند. کودکانی که آسیب‌های روحی دیده‌اند، بیش از هر چیز به حمایت عاطفی نیاز دارند و مادر می‌تواند مهم‌ترین عامل ترمیم این زخم‌ها باشد. همچنین مادران با انتقال ارزش‌هایی مانند صبر، همدلی، بخشش و تلاش، در بازسازی اجتماعی نقش بنیادین ایفا می‌کنند.در مجموع، مادران در بحران جنگی نه‌تنها حافظان خانه و خانواده‌اند، بلکه پایه‌های اصلی تاب‌آوری، امید و بازسازی جامعه محسوب می‌شوند.

در دنیای پر هیاهو ی جنگ مادران نقش بسزایی در تأمین نیازهای عاطفی،اجتماعی و فرهنگی جامعه دارند.مادران باوجود فشارهای روانی و نگرانی‌های حاصله از جنگ و درگیری ها،ستون آرامش خانه و خانواده از جمله فرزندان بودند.آنان با مقاومت و ایستادگی ،صبر و شجاعت و امید دادن به اعضای خانواده سهم بسزایی در تداوم زندگی عادی ایفا کردند.نقش مادران در شرایط جنگ تحمیلی سوم نه تنها در پشت جبهه بلکه حضورش در میدان هم با ترویج فرهنگ مقاومت و ایستادگی با مراقبت از فرزندان و سالمندان و حمایت از سایر افراد خانواده ،تامین معیشت و…با آسیب های روانی ناشی از جنگ مقابله کند.مادران در سخت ترین شرایط جنگی یاد آور حقیقتی هستند که می‌توانند در دل تاریکی ها یک روشنایی ایجاد کنند یک لبخند،یک جمله خوب یا حضور آرام قدرتی ایجادکنندکه باعث توانمندی تمام اعضای خانواده شوند.پس نباید نقش مادران را دست کم گرفت چراکه بهترین حمایت کننده در بحران ها هستند.

برای بررسی نقش مادران در دوران دفاع از وطن، می‌توان این موضوع را در سه محور اصلی دسته‌بندی کرد:

 مادران حماسه‌سازانِ

پشت جبهه 

مادران در دوران جنگ تحمیلی، فراتر از نقش سنتی خود در خانه، به ستون‌های اصلی تدارکات دفاع تبدیل شدند. آن‌ها با تشکیل گروه‌های مردمی در مساجد و منازل، به پخت نان، دوخت لباس، بافتنی برای رزمندگان و بسته‌بندی اقلام ضروری می‌پرداختند. این فعالیت‌های بی‌وقفه، روحیه‌ی ایستادگی را در جامعه زنده نگه می‌داشت و پیوندی ناگسستنی میان جبهه و پشت جبهه ایجاد کرده بود.

صبورترین حامیان و بدرقه‌کنندگان

اصلی‌ترین بارِ عاطفی جنگ بر دوش مادرانی بود که عزیزترین کسان خود، یعنی همسران و فرزندانشان را راهی میدان‌های نبرد می‌کردند. «اعزام» برای مادران ایرانی، صحنه‌ی آزمونی بزرگ برای صبر و ایمان بود. آنان با بدرقه‌هایی که آمیخته به اشک و دعا بود، چنان استقامتی از خود نشان دادند که به الگویی برای قدرتِ روحی و روانی جامعه در برابر تهاجم دشمن تبدیل شدند.

پاسدارانِ فرهنگِ ایثار در خانه

مادران، معمارانِ اندیشه‌ی مقاومت در خانواده بودند. آن‌ها با تربیت فرزندان بر اساس ارزش‌های ایثار و آزادگی، نسل جوانی را پرورش دادند که دغدغه‌ی حفظ خاک و اعتقادات را داشت. پس از پایان نبرد نیز، همین مادران با صبوری در مواجهه با شهادت یا جانبازی عزیزانشان، به اسطوره‌های مقاومت تبدیل شدند و فرهنگِ شهادت‌طلبی و ایستادگی را در دلِ تاریخِ اجتماعی ایران ثبت کردند.

برای اطلاعات بیشتر به سایت یاس سپید مراجعه کنید.

غدیروانتظار

🌿از غدیر تا ظهور

غدیر؛ عید ولایت است. ولایت ولی امر مسلمین زمان که در دالان تاریخ به یادمان می‌آورد پرچم اطاعت و بندگی هیچ گاه فرو نمی‌افتد و از دست پیامبر اکرم(ص) به امیر مومنان منتقل شده و در پس هزاره‌های دالان زمان به مهدی موعود(عج) سپرده می‌شود..

🥀یا صاحب الزمان!

چه قدر شبیه است روز آمدن شما با روز غدیر!

شناخت نشانه‌های استرس کودکان در جنگ تحمیلی سوم از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.مشکل استرس تمام گروه های سنی را تحت تاثیر قرار می دهد و روی سلامت جسمانی،اجتماعی،عاطفی،تحصیلی،فکری به صورت کوتاه مدت یا بلند مدت زندگی آن ها اثر می‌گذارد.والدین با شناخت نشانه‌های استرس وحمایت های خود می‌تواند از این آسیب‌ها تاحدی جلوگیری کنند.نشانه‌های استرس کودکان در جنگ تحمیلی سوم شامل اختلال در خواب ،کابوس های شبانه،ترس،مشکل در تغذیه ،خشم،و…است.از آنجایی که کودکان از گروه‌های آسیب‌پذیر هستند گروه‌های حمایتی ،خانواده،والدین با ایجاد محیطی شاد،بازی و سرگرمی،ادامه روتین زندگی و…راه درمان را آغاز کنند.کودکان به دنیای بی‌نقص نیاز ندارند بلکه به  والدینی آرام ،مراقبتی پایدارنیازمند هستند تا احساس امنیت و آرامش را با ایجاد اعتماد و اطمینان تجربه کنند.

نشانه‌های استرس کودکان 

برای تبیین نشانه‌های استرس در کودکان در بستر شرایط بحرانی جنگ (تحمیلی سوم)، باید توجه داشت که استرس در کودکان، برخلاف بزرگسالان، اغلب نه در قالب کلمات، بلکه در تغییرات رفتاری و جسمانی خود را نشان می‌دهد. در ادامه، این موضوع را در سه محور اصلی بررسی می‌کنیم:

 کالبدِ پریشانی: نشانه‌های

جسمانی و فیزیولوژیک

در دوران جنگ، بدن کودکان نخستین سنگرِ تخلیه اضطراب است. استرس مزمن ناشی از صدای انفجارها، آوارگی یا از دست دادن عزیزان، آستانه تحمل عصبی کودک را به شدت پایین می‌آورد. نشانه‌های جسمانیِ استرس که در کودکانِ این دوره به وفور مشاهده می‌شد، شامل دردهای عصبیِ بدون علت پزشکی مانند سردردها و دل‌دردهای مزمن، لرزش‌های ناگهانی بدن، و اختلالات خواب است. بسیاری از کودکان دچار «شب‌ادراریِ ثانویه» می‌شدند؛ پدیده‌ای که بازگشت به مراحل ابتدایی رشد به دلیل احساس ناامنی عمیق است. بدن کودک در مواجهه با تهدیدِ دائمی، در حالت «جنگ یا گریز» قفل شده و این فشارِ عصبیِ مداوم، سیستم ایمنی و رشدِ متعادل جسمانی آن‌ها را در دوران جنگ به شدت تحلیل می‌برد.

 فروپاشی دنیای بازی: تغییرات

رفتاری و عاطفی

بازی، زبانِ اصلی کودکان برای درک جهان است. در زمان جنگ، استرس باعث می‌شود این زبان دچار دگردیسی شود. نشانه‌های رفتاریِ کودکانِ درگیر در جنگ تحمیلی سوم، اغلب شامل دو قطبِ متضاد بود: یا «انزوای افراطی» و گوشه‌گیری مطلق از همسالان، و یا «پرخاشگری غیرقابل کنترل». کودکانی که استرس شدیدی را تجربه می‌کردند، در بازی‌هایشان مدام صحنه‌های خشونت‌آمیز، ویرانیِ خانه و مرگ را بازآفرینی می‌کردند. این بازی‌ها، راهی ناخودآگاه برای تخلیه فشار روانی بود. علاوه بر این، وابستگی شدیدِ اضطرابی به مراقبان (چسبندگی عاطفی) و ترس از جدایی، از دیگر نشانه‌های بارزی بود که نشان می‌داد کودک برای مقابله با عدم قطعیتِ دنیای پیرامونش، به شدت نیازمند یک تکیه‌گاه روانی است تا از فروپاشیِ درونی‌اش جلوگیری کند.

 اختلال در شناخت: بازگشت به

عقب و افت تحصیلی

استرسِ ناشی از جنگ، ساختارِ شناختیِ کودک را مختل می‌کند. کودکی که در فضای جنگ رشد می‌کند، توانایی تمرکز بر یادگیری را از دست می‌دهد؛ چرا که مغز او تمام انرژی خود را صرف «بقا» می‌کند، نه «رشد». یکی از مهم‌ترین نشانه‌های استرس در این کودکان، «پس‌رفت» در مهارت‌هایی بود که قبلاً کسب کرده بودند؛ برای مثال، کودکانی که صحبت کردنِ روان داشتند، دچار لکنت شدند یا دایره واژگان آن‌ها محدود شد. افت شدید عملکرد تحصیلی، ناتوانی در برقراری ارتباط چشمی و فقدانِ لذت از فعالیت‌های لذت‌بخش (آنهدونیا)، نشانه‌هایی بودند که ثابت می‌کرد استرس، نه تنها روانِ کودک، بلکه آینده و جایگاه اجتماعی او را نیز تحت‌الشعاع قرار داده است.

نتیجه‌گیری

در نهایت، باید پذیرفت که نشانه‌های استرس در کودکانِ جنگ، فریادهایی خاموش برای طلب امنیت هستند. مشاهده این علائم توسط والدین و مربیان، نه به معنای بیماریِ کودک، بلکه بازتابی از یک واقعیت تلخ است که به روانِ لطیف او تحمیل شده است. درمان و التیام این زخم‌های پنهان، نیازمندِ صبرِ بی‌پایان، بازسازیِ محیطِ امنِ عاطفی و فراهم کردن بستری است که در آن، کودک بتواند دوباره اعتماد به نفسِ از دست رفته خود را در دنیای پس از جنگ بازیابد.

ایران داستانی است که هرنسل باید آن را بازنویسی کند نه از نو بلکه ادامه آن را

.

.

.

.

.